<p>यो ख्रीष्टियान रक्षाशास्त्रबारे लेखिएको पुस्तक हो । रक्षाशास्त्र ख्रीष्टियान ईश्वरशास्त्रको एउटा हाँगा हो जसले ख्रीष्टियान विश्वासको पक्षमा बौद्धिक रूपमा वकालत गर्दछ । चारवटा भागमा वर्गीकृत यो पुस्तकलाई थप सत्रवटा अध्यायमा विभाजन गरिएको छ । यस कृतिमा तपाईंले रक्षाशास्त्रको परिचय, बाइबल, येशू ख्रीष्ट र परमेश्वरको अस्तित्वको बारेमा पढ्न पाउनुहुन्छ । रक्षाशास्त्रबारे एउटा अध्याय समर्पित छ भने बाइबलबारे पाँचवटा अध्याय । येशूको बारेमा दशवटा अध्याय समर्पित छ भने परमेश्वरको बारेमा एउटा अध्याय ।</p> <p>पहिलो भाग रक्षाशास्त्रको परिचयमा समर्पित छ । यसमा भएको एउटै मात्र अध्यायमा रक्षाशास्त्र भनेको के हो र हामी किन यसमा संलग्न हुनुपर्छ भनी प्रस्ट पारिएको छ ।</p> <p>दोस्रो भागले बाइबलको पक्षमा वकालत गर्छ । संसारका सबै धर्मशास्त्रसाथै पुस्तकहरूभन्दा बाइबल कसरी फरक छ भनी दोस्रो अध्यायमा शानदार ढङ्गमा व्यक्त गरिएको छ । बाइबल कुनै वैज्ञानिक पाठ्यपुस्तक नभए तापनि यसमा आधुनिक समयमा पत्ता लगाइएका कतिपय वैज्ञानिक तथ्यहरूको उपलब्धता एउटा तार्किक व्यक्तिको लागि विस्मयकारी हुनैपर्छ भनी तेस्रो अध्यायमा उल्लेख गरिएको छ । चौथो अध्यायमा तपाईंले बाइबलमा अभिलिखित भविष्यवाणीहरू कसरी विस्मयकारी ढङ्गमा पूरा भए भनी देख्नुहुन्छ । के बाइबल एउटा ऐतिहासिक ग्रन्थ हो ? पाँचौँ अध्यायमा तपाईं पुरातत्त्वविद्याद्वारा फेला पारिएका कैयौँ खोजहरूसित जम्काभेट गर्नुहुने छ जसले तपाईंलाई सकारात्मक जवाफ दिन्छ । बाइबल प्राचीन समयमा लिखित ख्रीष्टियानहरूको धर्मशास्त्र भए तापनि यसले मानव-जातिको चौतर्फी पाटोमा प्रभाव पारेको छ र हामीले प्राप्त गरेका कैयौँ लाभहरू बाइबलका नतिजाहरू हुन् भनी छैटौँ अध्यायमा व्यक्त गरिएको छ ।</p> <p>तेस्रो भाग येशूको बारेमा हो । यस धरतीमा बाँचेका सबै व्यक्तिहरूमध्ये येशू कसरी र कुन-कुन क्षेत्रमा फरक हुनुहुन्छ भनी सातौँ अध्यायले छर्लङ्ग पार्छ । पुरानो करारमा अभिलिखित कैयौँ भविष्यवाणीहरू नासरतका येशूको जीवनमा पूरा भएकाले उहाँ अलौकिक व्यक्तित्व हुनुहुन्छ भनी आठौँ अध्यायले तर्क गर्छ । येशू दुष्ट र भ्रष्ट पुस्ताको बिचमा बाँच्नुभए तापनि उहाँको निष्पाप जीवन उहाँको ईश्वरत्वको साक्षी दिने अर्को प्रमाण हो भनी नवौँ अध्यायमा प्रस्ट पारिएको छ । येशू क्रूसमा मर्नुभएन भनी कतिपय मानिसहरूले दाबी गरे तापनि ऐतिहासिक दस्ताबेजहरूको अध्ययनको आधारमा उहाँको क्रुसारोहणलाई शङ्का गर्न सकिँदैन भनी दसौँ अध्यायमा छर्लङ्ग पारिएको छ । के येशू मरेकाहरूबाट पुनरुत्थान हुनुभयो ? एघारौँ अध्यायमा यस्ता तर्कहरू पेस गरिएका छन् जसलाई अध्ययन गर्दा तपाईंले आशङ्का गर्न सक्नुहुन्न । येशूले कहिल्यै ‘म परमेश्वर हुँ’ भनी सिधै आफ्नो ईश्वरत्वको दाबी नगर्नुभए तापनि उहाँका दाबीसाथै कामहरूबाट उहाँले आफ्नो ईश्वरत्वको दाबी गर्नुभएको छ भन्ने तथ्य काँचझैँ छर्लङ्ग छ भनी बार्‍हौँ अध्यायमा प्रस्ट पारिएको छ । येशूले आफ्नो ईश्वरत्वको दाबी मात्र गर्नुभएको छैन तर त्यसको लागि दरिला साक्षीहरू पनि पेस गर्नुभएको छ भनी तेर्‍हौँ अध्यायले जानकारी दिन्छ । चौधौँ अध्यायमा येशूको शिक्षाले संसारमा ल्याएका मनग्गे रूपान्तरणहरूको चर्चा गरिएको छ । अन्य परिचित धार्मिक अगुवाहरूसित येशूको तुलना गर्दा उहाँ कसरी फरक हुनुहुन्छ भनी पन्ध्रौँ अध्यायमा उल्लेख छ । येशू ख्रिस्टियमतका संस्थापक हुनुभए तापनि विभिन्न धर्महरूले उहाँको बारेमा आआफ्नै सकारात्मक दृष्टिकोण बनाएका छन् भनी सोर्‍हौँ अध्यायमा चर्चा गरिएको छ ।</p> <p>चौथो भाग परमेश्वरको विषयबारे हो । के परमेश्वर अस्तित्वमा हुनुहुन्छ ? अन्तिम अर्थात् सत्रौँ अध्यायले उहाँको अस्तित्वको पक्षमा दरिला साक्षीहरू पेस गरेको छ ।</p>
<p>यस कृतिमा जम्माजम्मी ५ ओटा भाग छन् । संसारका सबै धर्मशास्त्र र पुस्तकहरूभन्दा बाइबल कसरी फरक छ भनी पहिलो भागमा प्रस्ट पारिएको छ । यो एउटा अद्वितीय पुस्तक हो । यसका ६ ओटामध्ये पहिलो पाठले अनेकताका बाबजुद पनि बाइबलमा एकत्व पाइन्छ भनी सम्बोधन गर्छ भने प्रचार-प्रसारको दुनियाँमा बाइबलले इतिहास रचेको छ भनी दोस्रो पाठमा चर्चा गरिएको छ । तेस्रो पाठ बाइबलको अनुवादसित सम्बन्धित छ जहाँ मानव इतिहासमा बाइबल सबैभन्दा बेसी अनुवाद भएको पुस्तक हो भन्ने तथ्याङ्क प्रस्तुत छ भने चौथो पाठमा मनग्गे सतावटको बाबजुद पनि बाइबल अविनाशी पुस्तक हो भनी छर्लङ्ग पारिएको छ । पाठ पाँचमा बाइबलको ईश्वरीय प्रेरणाको एउटा मजबुतको साक्षीको रूपमा पूरा भएका भविष्यवाणीहरूलाई प्रस्तुत गरिएको छ भने पाठ छमा बाइबललाई अन्य धर्मग्रन्थहरूसित तुलना गरिएको छ ।</p> <p>बाइबल वैज्ञानिक पुस्तक हो भनी भाग दुईमा दाबी गरिएको छ । हामीलाई थाहा छ कि बाइबल कुनै वैज्ञानिक पाठ्यपुस्तक भने होइन । तरै पनि यसले विज्ञानसित सम्बन्धित विषयहरूबारे उल्लेख गर्दा यो शानदार ढङ्गमा साँचो साबित भएको छ । बाइबल प्राचीन धार्मिक ग्रन्थ भए तापनि आधुनिक औषधी विज्ञानले प्रमाणित गरेका तथ्यहरू यसमा पाइन्छन् भनी पाठ सातमा पढ्न पाइन्छ । पाठ आठले खगोल विज्ञानबारे सम्बोधन गर्छ जसमा कतिपय खगोल विज्ञानसित सम्बन्धित तथ्यहरू बाइबलमा हजारौँ वर्ष पहिले नै लेखिएका थिए भनी जिकिर गरिएको छ । पाठ नौमा बाइबलमाथि विश्वास गर्ने वैज्ञानिकहरूको सङ्क्षिप्त जीवनी पाउनुहुन्छ जसले बाइबल सामान्य पुस्तक मात्र नभई वैज्ञानिहरूले पनि विश्वास गर्ने उच्च कोटीको ग्रन्थ रहेछ भनी पाठकलाई विश्वस्त पार्न खोज्छ ।</p> <p>भाग तीनले बाइबललाई ऐतिहासिक रचनाको रूपमा उभ्याउँदछ । बाइबल एउटा यस्तो ग्रन्थ हो जसमा भूगोलसाथै व्यक्तिका नाउँहरू र विविध संस्कृतिको बारेमा उल्लेख गरिएको छ । आधुनिक पुरातत्त्वविद्याले पुरानो र नयाँ करारमा उल्लिखित कैयौँ ऐतिहासिक सन्दर्भहरूको एकपछि अर्को गर्दै पुष्टि गरिरहेको छ भनी पाठहरू दश र एघारमा प्रस्ट पारिएको छ । पाठहरू बार्‌ह र तेर्‌ह बाइबलको विश्वसनियतासित सम्बन्धित छन् । अन्य ऐतिहासिक कृतिहरूको जस्तै हामीसित बाइबलको पनि अटोग्राफ अर्थात् मूल पाण्डुलिपि छैन । हामीसँग बाइबलका मूल लेखकहरूद्वारा लिखित दस्ताबेजहरूका प्रतिलिपि मात्र छन् । तब स्वाभाविक प्रश्नको उदय हुन्छः के हामीले एक्काइसौँ शताब्दीमा पढ्ने बाइबल सही प्रकारले प्रतिलिपि हुँदै हाम्रो हातमा आइपुगेको छ त ? पाठहरू बार्‌ह र तेर्‌हले तपाईंलाई सकारात्मक उत्तर दिन्छन् । बाइबलका लेखकहरूले जस्तो लेखेका थिए सारमा त्यस्तै वचन हामीसम्म आइपुगेको छ भनी अध्ययनले देखाएको छ भनी यी दुवै पाठमा छर्लङ्ग पारिएको छ ।</p> <p>भाग चार बाइबलको प्रभावसित सम्बन्धित छ । यसमा जम्माजम्मी आठवटा पाठ छन् । बाइबल संसारमा सर्वाधिक प्रभावशाली पुस्तक हो भन्ने दाबीमा थोरैले मात्र बादविवाद गर्लान् । साहित्य, सङ्गीत, सभ्यता, आधुनिक विज्ञान, राजनीति, मानव अधिकार, परोपकारी अभ्यास, नैतिक शिक्षामा बाइबलको उल्लेखनीय प्रभाव देख्न पाइन्छ भनी यस भागमा चर्चा गरिएको छ ।</p> <p>बाइबल परिवर्नत गर्ने पुस्तक हो भनी भाग पाँचले प्रस्ट पार्छ । बाइबलले मानिसहरूका जीवन मात्र परिवर्तन गरेको छैन तर समाजहरू पनि रूपान्तरण गरेको छ र बाइबलकै मूल्य-मान्यतामा आधारित रहेर मानव इतिहासमा अभ्यास गरिँदै आएका कुरीतिहरू पनि उन्मूलन भए भनी यस भागमा उल्लेख गरिएको छ ।</p> <p>सारमा यो बाइबलको बारेमा लिखित कृति हो । यसमा २४ जना लेखकले योगदान पुर्‍याएका छन् । फरक-फरक पृष्ठभूमि र भूगोलका लेखकहरूद्वारा लेखिएको भए तापनि सबै पाठ एउटै ढाँचामा छन् । प्रत्येक पाठमा तपाईंले शीर्षक, परिचय, मुख्य भाग र निष्कर्ष पाउनुहुने छ । हरेक पाठको मुख्य भागलाई ७ ओटा बुँदामा विभाजन गरिएको छ ।</p>
<p>“तर ख्रीष्टलाई प्रभु मानेर तिम्रो ह्रदयमा उहाँको श्रद्धा गर । तिमीहरूमा भएका आशाको विषय कसैले सोधपूछ गरे त्यसको जवाफ दिन सधैँ तत्पर बस, तर त्यो काम नम्रता र श्रद्धासाथ गर” (१ पत्रुस ३:१५) । आफ्नो विश्वासको पक्षमा वकालत गर्न पत्रुस हरेक विश्वासीलाई आज्ञा दिन्छन् । त्यो काम गर्ने व्यक्ति रक्षाशास्त्री कहलाइन्छ । वास्तवमा ख्रीष्टियान विश्वासको पक्षमा बौद्धिक रूपमा वकालत गर्ने व्यक्ति नै रक्षाशास्त्री हो । येशूको समयदेखि वर्तमान समयसम्म सयौँ मानिसले बौद्धिक रूपमा आफ्नो ख्रीष्टियान विश्वासको पक्षमा वकालत गर्दै आएका छन् । यो पुस्तक तिनै रक्षाशास्त्रीहरूको जीवनी सङ्ग्रह हो ।</p> <p>पुस्तकलाई कालानुक्रमअनुसार ७ भागमा विभाजन गरिएको छ । रक्षाशास्त्रीहरूको जीवनी सङ्ग्रह लेख्दा यसरी नै विभाजन गर्नुपर्छ भन्ने छैन तर यस विभाजनलाई तर्कसङ्त मान्न सकिन्छ ।</p> <p>पहिलो भागमा प्रेरितीय कालका रक्षाशास्त्रीहरूको बारेमा चर्चा गरिएको छ । यहाँ तपाईंले येशू, पावल, पत्रुस, यूहन्ना तथा लूकालाई रक्षाशास्त्रीको रूपमा देख्नुहुन्छ । येशू मानव जातिका सबैभन्दा महान् चिन्तक हुनुहुन्छ र उहाँकै नमुनालाई पछ्याउँदै नयाँ करारका लेखकहरूले पनि ख्रीष्टियान विश्वासको पक्षमा वकालत गरेका छन् ।</p> <p>दोस्रो भाग प्राचीन कालका रक्षाशास्त्रीहरूमा समर्पित छ । यहाँ दोस्रो शताब्दीका एथेन्सका अरिस्तिदेसदेखि सातौँ शताब्दीका दमस्कसका जोनको बारेमा अभिलिखित गरिएको छ । यस कालका अगिल्ला शताब्दीहरूमा मण्डली रोमी साम्राज्यको सतावटको निसानामा पर्दा ख्रीष्टियान चिन्तकहरूले ती सतावटको सामना गरी ख्रीष्टियानहरूको विरुद्धमा लगाइएका झुटा आरोपहरूको खण्डन गरे । आफ्नो विश्वासको निम्ति रक्षाशास्त्रीहरूको बौद्धिक प्रस्तुतीकरणसाथै ख्रीष्टियानहरूमाथिको निराधार आरोपको खण्डनले अन्ततः चौथो शताब्दीमा रोमी साम्राज्य ढल्न पुग्यो र प्रथम ख्रीष्टियान सम्राट् कन्स्टेन्टाइन महान्‌को सत्तारोहणसँगै युरोप ख्रीष्टियान मूल्य-मान्यतामा बामे सर्दै अगाडि बढ्यो ।</p> <p>तेस्रो भागमा मध्य कालका रक्षाशास्त्रीहरूको बारेमा उल्लेख गरिएको छ । यहाँ एडेसाका बिशप थियोडोर अबु कुराहदेखि स्कटल्यान्डका ईश्वरशास्त्री डन्स स्कटसको बारेमा पढ्न पाइन्छ । यहाँ नवौँदेखि चौधौँ शताब्दीसम्मका रक्षाशास्त्रीहरू समेटिएका छन् । यस कालका सर्वाधिक मननयोग्य रक्षाशास्त्रीचाहिँ थोमास अक्विनास हुन् । उनलाई ‘मध्यकालका सबैभन्दा प्रभावशाली विचारक’ र ‘सर्वश्रेष्ठ मध्यकालीन दार्शनिक-धर्मशास्त्री’ भनेर चिनिन्छ ।</p> <p>चौथो भागमा पुनर्जागरण कालका केही रक्षाशास्त्रीको बारेमा चर्चा गरिएको छ । पन्ध्रौँ र सोर्‌हौँ शताब्दीका ख्रीष्टियान चिन्तकहरू यस समयावधिमा राखिएका छन् । यहाँ तपाईंले अखामका विलियम, रमन लुल र ग्रेगोरी पलामस गरी तीन जनाको जीवनी पढ्न पाउनुहुन्छ ।</p> <p>पाँचौँ भागमा प्रबोधन कालका रक्षाशास्त्रीहरूको बारेमा सम्बोधन गरिएको छ । ह्युगो ग्रोसिएसदेखि विलियम पेलीसम्मका जीवन अभिलिखित गरिएको यस भागले सत्रौँ र अठारौँ शताब्दीका रक्षाशास्त्रीहरूलाई समेटेको छ ।</p> <p>छैटौँ भाग आधुनिक कालका रक्षाशास्त्रीहरूसित सम्बन्धित छ र यहाँ उन्नाइसौँ र बिसौँ शताब्दीका विश्वासका रक्षकहरूबारे चर्चा परिचर्चा गरिएको छ । यहाँ जोन हेन्री न्युम्यानदेखि नबिल कुरेसीसम्मका जीवनी पढ्न पाइन्छ ।</p> <p>अन्तिम अर्थात् सातौँ भागचाहिँ वर्तमान समयका रक्षाशास्त्रीहरूप्रति समर्पित छ । बिसौँ शताब्दीमा जन्मेका यी रक्षाशास्त्रीहरू जीवित रक्षकहरू हुन् जसले विविध माध्यमद्वारा ख्रीष्टियान आस्थाको पक्षमा बोल्दै छन् र लेख्दै छन् ।</p> <p>सातवटै प्रदेशको प्रतिनिधित्व हुने गरी २५ जना लेखकद्वारा तयार पारिएको यो पुस्तक नेपाली पाठकहरूका निम्ति लाभदायक हुने छ भन्ने अपेक्षा गरिएको छ । हरेक लेखकसाथै सबै योगदानकर्तालाई मुरीमुरी धन्यवाद छ । हाम्रा परमेश्वरलाई सदासर्वदा महिमा होस्, “उही एकमात्र परमेश्वर, हाम्रा मुक्तिदातालाई येशू ख्रीष्ट हाम्रा प्रभुद्वारा महिमा, प्रभुत्व, पराक्रम र अधिकार युग-युग पहिलेदेखि आज र सदासर्वदा भइरहोस् । आमेन” (यहूदा २४) ।</p>